• Kişinin kendi hesabına para yatırması,
• Başkasının hesabına para yatırması,
• İş Bankası kredi kartlarına ait borçların ödenmesi,
• Talimatlı/talimatsız Turkcell ve Avea faturalarının ödenmesi.

İş Bankası banka kartı veye kredi kartı kullanıcısı herkes, önceden talimat vermeksizin Kasamatik’i kullanabilir. Cihaz kullanıcıya şifre sormaz. Cihazda Yeni Türk Lirası banknotlar kullanılır. Bir seferde 400 kupür banknotla tevdiat yapılabilir. Cihaz para üstü vermez. Sahte ve yıpranmış paralarla işlem yapılamaz.

• Gelsenkirchen-Resser Mark, Almanya’nın bir eyaleti
• Konvertibıl Mark, Bosna-Hersek’in para birimi
• Mark (para birimi)
  
• Mark I, tank
  
• Mark V, tank

Kişiler:

• Marc Anthony, sanatçı
• Mark Antony, asker
• Mark Lambert Bristol, asker
• Mark A. Gabriel, yazar
• Mark Hamill, aktör
• Mark Hateley, futbolcu
• Mark Knopfler, sanatçı
• Mark Lawrenson, futbocu
• Mark Lombardi, ressam
• Mark Messier, buz hokeyi oyuncusu
• Mark Sedgwick, düşünür
• Mark Twain, yazar
• Mark Webber, otomobil yarışçısı

Akçe, kelime kökeni olarak bir tarifi içerir. Açılım olarak gümüşün beyaz olan renginden hareket edilerek akça (beyaz para) olarak isimlendirilmiştir. İlk akçe Bursa’da Orhan Bey tarafından 1327 yılında bastırılmıştır. Bu para ilk dönemlerinde 900 ayar gümüşten üretilmeye başlanmış fakat geçen zamanla birlikte gümüşün kalitesi 465 ayara dek düşmüştür. Akçe Osmanlı İmparatorluğu’nun temel para birimiydi. Ön yüzünde ülkenin inanç sistemini anmak maksadı ile Kelime-i Şahadet ve İslamiyet’in Dört Halifesi’nin isimleri, arka yüzünde ise dönemin padişahının ismi yeralmaktaydı (para üzerinde Osmanlı İmparatorluğu’nun bunalımlı bir devrine tekabülen (Fetret Devri) Timur Han’ın ismi de yeralmış, daha sonraları ise Timur’un ismi para üzerinden kaldırılmıştır).

Bazı kaynaklara göre üç akçe “bir para”ya eşitti. Yüzyirmi akçe ise bir kuruşa eşitti. Daha sonraları kuruş Osmanlı ekonomisinde akçeden daha dikkate değer bir duruma gelmiş ve akçenin yerini almıştır. 1870′lerde ise kuruş yerini liraya bırakmıştır.

Bu para biriminde ilk dönemlerde üzerine basılı bir tarih bulunmamasıyla birlikte, padişah Yıldırım Bayezid ile birlikte akçeler üzerine tarih basılma uygulamasına geçilmiştir.

Çağlar boyunca para az bulunan maddelerden yapılmıştır. Değerli metallerden deniz kabuklarına ve hatta sigaraya kadar pek çok eşya veya mal para işlevi görmüştür.

Paranın değişim aracı işlevi

Paranın ticari işlemlerdeki fonksiyonu tam burada ortaya çıkar. İki malın değişiminde para, bir üçüncü mal olarak araya girer ve değişim iki bölüme ayırır. A malı verilip karşılığında para alınır, başka bir yer ya da zamanda ise para verilip B malı alınır.

Paranın bu şekilde mal değişimini iki bölüme ayırması, paranın bir değişim (mübadele) aracı olma işlevidir.

Paranın hesap ve değer birimi işlevi

Paranın hesap ve değer birimi olarak işlevi, onun bir değişim aracı olma işlevinden kaynaklanır. Farklı malların değişiminde değişim oranları para ile belirlenir. Öte yandan para sayesinde iktisadi değerlerin tek bir ölçü birimiyle ifadesi de sağlanır. Özellikle işlemlerin kaydının tutulmasında paranın bu işlevi zorunludur.

Paranın değer biriktirme ve spekülasyon işlevi

Para, servet biriktirme ve yatırım aracı olarak da işlem görür.

Paranın bir iktisat politikası aracı olması işlevi

Gelişmiş bir para ekonomisine sahip ülkelerin para otoriteleri 20. Yüzyılda sıklıkla, faiz oranları ve para arızını kontrol etmek yoluyla, paranın bir iktisat politikası aracı olarak kullanmışlardır.

Para Çeşitleri

Asli ve kaydi para kadar likit olmayan, bu yüzden de herkes tarafından genel kabul görmesi bazı koşullara ve anlaşmalara bağlı olan varlıklar ya da ödeme araçlarıdır. Bunlar içinde, bankacılık sistemindeki vadeli mevduat, devlet tahvilleri, hazine bonoları, özel şirketlere ait tahviller ve hisse senetleri, Cumhuriyet Altını ve Reşat Altını gibi değerli madenlerden basılmış değerlerdir.kaydi para bankadaki parayı ifade eder.

Çift metal para sisteminde, gümüşün sürekli olarak aksaması, hem iç piyasalarda dengesizlikler yaratmış, hem de uluslararası ticareti olumsuz yönde etkilemeye başlamıştır. Bu olumsuz gelişmeler sonucu Avrupa ülkeleri ve A.B.D., Çift metal para sistemini terk ederek Altın sikke sistemini uygulamaya koymuşlardır.

Altın sikke sistemine geçişte bu gelişmelerin yanında, Merkantilizmin yerine Liberal ekonomi görüşünün itibar kazanması da etkili olmuştur. David Ricardo’nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teoremi, serbest ticaretin tümüyle serbestleştirilmesi durumunda ticaretin karşılıklı her iki ülke açısından da daha kazançlı olacağını ifade eder. Yine Ricardo’nun Otomatik Altın Standartı Teoremi de, aynı şekilde tümüyle serbestleştirilmiş bir ticaretde, ödemeler dengesinin otomatik olarak sağlanacağını öne sürer. Her iki teorem de Altın sikke sistemine geçişin teorik çerçevesini oluşturmuştur.

Ricardo, Otomatik altın standartı mekanizmasının işleyebilmesi, bankalarca ihraç edilen banknot hacminin, tedavüldeki altın paraya sıkı sıkıya bağlı tutulması gerektiği tezini öne sürmüştür. Tedavül Prensibi olarak bilinen bu prensip gereği hükümetler, bankalarca ihraç edilebilecek banknot miktarını sıkı bir biçimde denetim altına almışlardır. 1844 yılında İngiltere’de yürürlüğe konulan Peel Yasası, bu düzenlemelerin belirlendiği bir yasal düzenlemedir.

• Guaraníler, Güney Amerika’da yaşayan bir yerli boyu.
• Guarani dili yerlilerince konuşulan dil.
• Guaraní alfabesi, dilin alfabesi
• Paraguay’ın para birimi.
• Brezilya’nın Minas Gerais bölgesinde bir yerleşim yeri.
• Brezilya’da bir futbol takımı.

Çift Metal Para Sisteminde dahi, -1600′lü yılların ortalarından beri- banknot (banka parası) ödemelerde kullanılan bir ödeme aracıydı. Ancak bugünkü anlamda bir para otoritesinin kontrolü olmadığı için bankalar, aktiflerindeki karşılıkları aşacak miktarda banknotu rahatlıkla tedavüle sürebiliyorlardı. Kuşkusuz bu banknotlar banka açısından bir taahhüttür ve aktifteki karşılıklar stokunu aşan miktardaki banknot, bir süre sonra bu bankaları, taahhütlerini karşılayamaz duruma düşürmektedir. Bu durum, kısa sürede banknotların genel kabul gören mübadele aracı olmasını önlemiştir. Sonuçta çift metal para sisteminde genel kabul gören mübadele aracı metal sikkeler olmuştur.

Çift Metal Sisteminden önce de sikkeler tedavül aracı olarak kullanılmaktaydı. Antik çağlarda bakır ve tunç sikkeler yaygın olarak kullanılmıştır. Daha sonraları kolay tedarik edilebilen bu metallerle basılan sikkelerin kontrolsüz bir ölçüde basılarak tedavüle sürülmesiyle bu sikkelere de güvensizlik yaygınlaşmış, sikkeler altından basılır olmuştur.

Kuşkusuz para da piyasalarda alım satım konusu olabilen bir metadır -ticari mal- ve piyasadaki para talebinin üstüne çıkan para arzı, bu metanın da değerini düşürecektir. Paranın değerinin bu şekilde düşmesi, paranın fonksiyonlarını yerine getirememesiyle sonuçlanacak ve o para, tedavül aracı olarak piyasalar tarafından ret edilecektir.

Altından basılan paranın bu konuda bir avantajı vardır, altın stokları sınırlıdır. Hükümetler ya da hükümdarlar, sınırlı miktarda altın parayı piyasaya sürmek durumundadırlar. Böylece para arzının talebi aşması da önlenmektedir.

Özellikle, Sanayi Devriminin ardından gerek ülke ekonomilerinin gerekse de uluslararası ticaretin hızla gelişmesi, para talebini hızla artırmıştır. Hükümetlerin elindeki altın stokları yetersiz kalınca da gümüşten de sikke basılmaya başlanmış böylece çift metal sistemi ortaya çıkmıştır.

İlk zamanlar sorunsuz bir şekilde işleyen bu para sisteminin aksamaya başlaması kaçınılmazdır. Her zaman için dünya gümüş üretimi, altın üretiminden fazladır. Böyle olunca piyasaya sürülen gümüş para toplamı, altın para toplamından fazla olmuştur. Oysa ikisi birden para arzını oluşturur ve karşılarında tek bir para talebi vardır, diğer deyişle para talebi, altın para talebi ve gümüş para talebi diye ayrılmaz. Piyasada gümüş para stoku altın para stoğuna göre belirgin bir biçimde fazlalaştığında ise, paraya yönelik arz-talep yasaları gereği gümüş paranın satın alma gücü düşme eğilimi göstermiştir, çünkü göreli olarak fazlalaşmıştır.

Piyasaların, altın paranın bu şekilde prim yapmasına dayanabileceği bir bant vardır. Bu bant aşıldığında ise Gresham Yasası işlemeye başlayacaktır, “kötü para, iyi parayı kovacaktır”. Bu anektodda kötü para, değeri sürekli düşen gümüş para, iyi para ise prim yapan altın paradır. Gresham Yasası’nın işleyişi iki yönde olmuştur. Ya insanlar ödemelerin altın parayla yapılmasında ısrar etmiş, gümüş parayı kabul etmekten kaçınmışlardır, böylece gümüş para fiilen tedavülden çıkmıştır, ya da altın para eritilerek külçe altın olarak piyasaya dönmüştür.

Ülke içinde gümüş paranın satın alma değeri ile gümüşün külçe fiyatı denk tutulsa bile, ülkeler arası külçe fiyatlarının farklılığından dolayı ülkeden metal çıkışı olacak, yine kötü para iyi parayı dışlayacaktır.

Böylece Çift Metal Para Sistemi bir süre sonra kendiliğinden tek metal sistemine dönüşmüştür.

• Bolivya Scudosu: 1827-1864 yılları arasında Bolivya ‘da kullanıldı.
• İtalyan Scudosu: 13. yüzyıldan 1866 yılına kadar İtalya’da kullanıldı.
• Malta Scudosu: 16. yüzyıldan 1825 yılına kadar Malta Şövalyeleri tarafından kullanıldı.